MEZHEP İMAMLARININ TANITIMI

MEZHEP İMAMLARININ TANITIMI

1. Hanefi Mezhebinin Kurucusu İmam-ı Azam:

Mir’atül-Kainat kitabında diyor ki:

İmam-ı Azam’ın (h.80/150) dedeleri, İran’ın Faris denilen şehrindendir. Babası Sabit, Kufe’de İmam-ı Ali Radiyallahu anhu ile buluşup, İmam; buna ve evladına hayırlı dua buyurmuştur. İmam-ı Âzam, tabiinin büyüklerinden olup, Ashab-ı Kiram’dan Enes bin Malik-i ve daha üç veya yedisini gördü. Bunlardan Hadis-i Şerifler öğrendi.

İmam-ı Harizmi’nin Ebu Hüreyre’den isnad-ı muttasıl ile haber verdiği Hadis-i Şerifte:

- “Ümmetimden Ebu Hanife adında biri gelecektir. Bu kıyamet günü, ümmetimin ışığı olacaktır.”

Hadis-i Şerif:

- “Nu’man bin Sabit adında ve Ebu Hanife denilen biri gelecek, Allah’u Teala'nın dinini ve benim sünnetimi canlandıracaktır.”

Hadis-i Şerif:

- “Her asırda, ümmetimden yükselenler olacaktır. Ebu Hanife, zamanının en yükseğidir.”buyruldu.

Bu üç Hadis-i Şerif, (Mevdu'at-ül-ulum) kitabında ve (Dürr-ül muhtar) da yazılıdır.

Hadis-i Şerif:

- “Ümmetimden, Ebu Hanife adında biri gelecektir. İki küreği arasında ben vardır. Allahu Teala, dinini, onun eli ile canlandırır.”

(Dürr-ül muhtar)’ın önsözünde diyor ki:

Hadis-i Şerif:

- ”Âdem Aleyhisselam benimle övündüğü gibi, bende ümmetimden ismi Nu’man ve künyesi Ebu Hanife olan biri ile övünürüm. O ümmetimin ışığıdır.”

Hadis-i Şerif:

- ”Peygamberler benimle övünürler, ben de Ebu Hanife ile övünüyorum. Onu seven, beni sevmiş olur. Ona düşmanlık eden, bana düşmanlık etmiş olur.” buyurdu.

Bu hadis-i şerifler büyük alim Ebülleys-i Semerkandi Hazretlerinin (Mukaddime) kitabında ve bunun şerhi (Tekaddüme) kitabında da yazılmıştır. Gaznevi'nin (Mukaddime) adındaki fıkh kitabının önsözünde İmam-ı Âzam’ı öven Hadis-i şerifler yazılıdır.

Bu arada, İbn-i Hacer-i Mekki Hazretlerinin (Hayrat-ül-hisan) kitabındaki şu Hadis-i şerifleri de bildiriyor ki:

- ”Dünyanın ziyneti yüz elli (150) senesinde kaldırılır.”

Hicretin 562. (miladi 1166) senesinde vefat eden büyük fıkıh alimi Şemsü’l-Eimme Abdülgaffar Kerderi:

– Bu hadis-i şerifin, İmam-ı Azam Ebu Hanife'yi bildirdiği açıktır. Çünkü, yüzelli yılında vefat etmiştir, dedi. Buhari ve Müslim'in bildirdikleri Hadis-i Şerifte:

- ”İman zühre yıldızına gitse Faris oğullarından biri, onu alıp getirir,[1]buyuruldu.

Şafii mezhebi alimlerinden İmam-ı Süyuti buyuruyor ki:

– Bu hadisin, İmam-ı Azam'ı gösterdiği söz birliği ile bildirilmiştir. Nu'man Alusi (Galiye)’de bu hadisin Ebu Hanife'yi gösterdiğini, dedesinin Faris cinsinden olduğunu yazmaktadır.[2]

Hadis-i Şerif:

Ebu Hüreyre Radiyallahu anhu rivayeti ile Resulullah Sallallahu aleyhi ve sellem :

- “Muhakkak Hakk Teala bu ümmete bais eder, gönderir. Her yüz yılda bir kimse din işlerini yeniler, tazeler.”[3]diye buyurmuştur.

İşte Peygamberimiz Sallallahu aleyhi ve sellem ’den yüz sene sonra gelen ilk müceddid İmam-ı Azam Efendimizdir. Onun hicri 80 yılında doğmuş ve 150 yılında vefat etmiş olması da onun yukardaki Hadis-i Şerif’e göre dini yenileyen yüz yılda bir gelen müceddid olduğunu gösteriyor. Asıl ismi Numan olduğu halde, halkın; kendisine ismiyle hitap etmeyip İmam-ı Azam (en büyük imam) demelerinin sebebi onun yüksek bir ilime sahip ve dine, islamiyete çok büyük hizmetleri olduğu içindir.

2. Maliki Mezhebinin Kurucusu Olan İmam Malik’in Tanıtımı:

İmam Malik (h.93/179), Medine-i Münevvere de doğmuş ve orada yetişmiştir. İmam-ı Azam ve İmam yusuf’la görüşmüştür. Medine halkının o zamanda en bilgin alimidir. İslam hukuku tertibine uygun olarak yazdığı kitab’ul muvatta adlı hadis kitabı meşhurdur ve Maliki mezhebinin kurucusudur.

3. Şafi Mezhebinin Kurucusu İmam Şafi’nin Tanıtımı:

İmam Şafi (h.150/204), büyük bir islam alimidir. İmam Malik ve İmam Muhammed’den ders okumuştur. Şafi mezhebinin kurucusu olup mezhebi bir çok ülke de yayılmıştır.

4. Hanbeli Mezhebinin Kurucusu Ahmed Bin Hanbel’in Tanıtımı:

Ahmed Bin Hanbel (h.164/241), İmam Şafi’den ders almıştır. Bağdat alimlerinden olup büyük müfessir ve hadis alimidir. 40.000’den fazla hadis içeren Müsned adlı eseri meşhurdur.


[1] Ahmed Bin Hanbel, Müsned, Hadis No: 7735, 9038; Sahih-i Buhari, Hadis No: 4518; Müslim, Hadis No: 4618; Ramuzu’l Ehadi, Hadis No: 6126.

[2] Buraya kadar Ahmed Cevdet Paşa'nın Faideli Bilgiler adlı eserinden alınmıştır.

[3] Kütüb-i Sitte, Cild 15, Hadis No: 5577; Ebu Davud, Sünen; Hadis No: 3740, Taberani, Mu’cenu’l Evsat ; Hadis No: 6715, Mirat-ı Kainat Cild 2, s. 33; Müzekki'n- Nüfus, s.419.


.